Inकपाटअभियांत्रिकी, नियन्त्रणस्य Cv मूल्यं (Flow Coefficient)कपाटप्रति-एककसमये कपाटद्वारा पाइप-माध्यमस्य आयतन-प्रवाह-दरं वा द्रव्यमान-प्रवाह-दरं वा निर्दिशति तथा च परीक्षण-स्थितौ यदा पाइपं नित्यदाबे स्थापितं भवति कपाटस्य प्रवाहक्षमता इत्यर्थः ।
प्रवाहगुणांकमूल्यं यथा अधिकं भवति तथा द्रवस्य प्रवाहस्य कारणेन दाबस्य हानिः न्यूना भवतिकपाट.
कपाटस्य Cv मूल्यं परीक्षणेन गणनायाश्च निर्धारितव्यम् ।
द सी.वीमूल्यम्एकः महत्त्वपूर्णः तकनीकीमापदण्डः अस्ति यः विशिष्टपरिस्थितौ नियन्त्रणकपाटस्य प्रवाहक्षमतां मापयति । CV मूल्यं न केवलं कपाटस्य एव कार्यक्षमतां प्रतिबिम्बयति, अपितु द्रवनियन्त्रणप्रणाल्याः परिकल्पनायाः परिचालनदक्षतायाः च प्रत्यक्षतया सम्बद्धम् अस्ति
परिभाषा प्रायः निम्नलिखितमानकशर्तानाम् आधारेण भवति : theकपाटपूर्णतया उद्घाटितं भवति, दाबान्तरं अन्तेषु 1 lb/in2 (अथवा 7KPa) भवति, तथा च द्रवः 60°F (15.6°C) स्वच्छजलस्य भवति, यस्मिन् बिन्दौ प्रतिनिमेषं कपाटद्वारा गच्छतः द्रवस्य आयतनं (US गैलनेषु) कपाटस्य Cv मूल्यं भवति ज्ञातव्यं यत् चीनदेशे प्रवाहगुणकः प्रायः मेट्रिकप्रणाल्यां परिभाषितः भवति, Kv इति चिह्नेन सह, Cv मूल्येन सह सम्बन्धः Cv=1.156Kv भवति
Cv मूल्येन कपाटस्य कैलिबरं कथं निर्धारयितव्यम्
1. इष्टं CV मूल्यं गणयन्तु :
द्रवनियन्त्रणप्रणाल्याः विशिष्टापेक्षानुसारं, यथा प्रवाहः, विभेदकदाबः, मध्यमः इत्यादयः परिस्थितयः, तत्सम्बद्धसूत्रस्य अथवा सॉफ्टवेयरस्य उपयोगेन आवश्यकं Cv मूल्यं गण्यते अस्मिन् पदे द्रवस्य भौतिकगुणाः (उदा. चिपचिपाहटः, घनत्वं), परिचालनस्थितयः (उदा. तापमानं, दबावः), कपाटस्य स्थानं च इत्यादीनां कारकानाम् अवलोकनं भवति
2. समीचीनं कपाटव्यासं चिनुत: .
गणितस्य इष्टस्य Cv मूल्यस्य तथा कपाटस्य रेटेड् Cv मूल्यस्य अनुसारं समुचितः कपाटव्यासः चयनितः भवति । चयनितस्य कपाटस्य रेटेड् Cv मूल्यं आवश्यकस्य Cv मूल्यस्य बराबरं वा किञ्चित् अधिकं वा भवितुमर्हति येन सुनिश्चितं भवति यत् वाल्वः वास्तविकप्रवाहमागधां पूरयितुं शक्नोति। तत्सह, कपाटस्य समग्रप्रदर्शनं प्रणाल्याः आवश्यकतां पूरयति इति सुनिश्चित्य कपाटस्य सामग्री, संरचना, सीलिंगप्रदर्शनं, कार्यविधिः इत्यादीनां अन्येषां कारकानाम् अपि विचारः आवश्यकः
3. सत्यापनम् समायोजनं च : १.
प्रारम्भिकचयनस्य अनन्तरं...कपाटcaliber, आवश्यकं सत्यापनं समायोजनं च कर्तव्यम्। अस्मिन् अनुकरणगणनाद्वारा अथवा वास्तविक-विश्व-परीक्षणस्य माध्यमेन वाल्वस्य प्रवाह-प्रदर्शनं प्रणाल्याः आवश्यकतां पूरयति इति सत्यापनम् अन्तर्भवति । यदि महत् विचलनं लभ्यते तर्हि Cv मूल्यस्य पुनः गणना अथवा कपाटव्यासस्य समायोजनं आवश्यकं भवेत् ।
संक्षेपः
भवनस्य जलप्रदायव्यवस्थायां यदि नियन्त्रणकपाटः आवश्यकं CV मूल्यं न पूरयति तर्हि जलपम्पः बहुधा आरभ्य स्थगितुं शक्नोति अथवा सर्वदा उच्चभारेन चालितुं शक्नोति न केवलं एतत् विद्युत् ऊर्जायाः अपव्ययः, अपितु नित्यं दाबस्य उतार-चढावस्य कारणात् अस्य कारणेन पाइप-संयोजनानि शिथिलानि, लीकं च भवितुम् अर्हन्ति, दीर्घकालीन-अतिभारस्य कारणेन पम्पस्य क्षतिः अपि भवितुम् अर्हति
सारांशेन नियन्त्रणकपाटस्य Cv मूल्यं तस्य प्रवाहक्षमतायाः मापनार्थं महत्त्वपूर्णं सूचकं भवति । Cv मूल्यस्य सटीकगणना कृत्वा तस्य आधारेण समुचितं कपाटकैलिबरं निर्धारयित्वा द्रवनियन्त्रणप्रणाल्याः स्थिरता कार्यक्षमता च सुनिश्चिता कर्तुं शक्यते अतः वाल्वचयनस्य, प्रणालीनिर्माणस्य, संचालनस्य अनुकूलनस्य च प्रक्रियायां Cv मूल्यस्य गणनायां, अनुप्रयोगे च पूर्णं ध्यानं दातव्यम्
Tianjin Tanggu जल-सील वाल्व कं, लिमुख्यतः लचीला उपविष्टाः उत्पादयन्तिभृङ्गकपाटः, द्वारकपाटः, य-छनी, संतुलन वाल्व, चेक वाल्व, संतुलन वाल्व, बैक प्रवाह निवारक आदि।
डाक समय : दिसम्बर-16-2024
