तितली कपाटएकः प्रकारः कपाटः अस्ति, नलिके स्थापितः, नलिके माध्यमस्य परिसञ्चरणं नियन्त्रयितुं उपयुज्यते । भृङ्गकपाटस्य लक्षणं सरलसंरचना, हल्कभारः, संचरणयन्त्रस्य घटकाः, कपाटशरीरः, कपाटप्लेटः, कपाटकाण्डः, कपाटपीठः इत्यादयः सन्तिअन्तर्भवति चवेफर तितली वाल्व, लग बटरफ्लाई वाल्व तथा डबल फ्लैन्ज बटरफ्लाई वाल्व।अन्येषां कपाटप्रकारस्य तुलने भृङ्गकपाटस्य उद्घाटनस्य समापनस्य च क्षणः लघुः, द्रुतगतिः स्विचिंग् वेगः, अपि च सर्वाधिकं श्रम-बचनम् अपि भवति सर्वाधिकं स्पष्टं प्रदर्शनं हस्तभृङ्गकपाटम् अस्ति ।
भृङ्गकपाटस्य उद्घाटननिमीलनभागः चक्राकारः भृङ्गफलकः भवति, यः कपाटशरीरे कपाटकाण्डं परितः परिभ्रमति भृङ्गकपाटं पूर्णतया उद्घाटयितुं केवलं ९० परिभ्रमति । यदा भृङ्गकपाटः पूर्णतया उद्घाटितः भवति तदा केवलं भृङ्गफलकस्य स्थूलता एव नलिके स्थितस्य माध्यमस्य प्रवाहप्रतिरोधः भवति, प्रवाहप्रतिरोधः च अत्यल्पः भवति
भृङ्गकपाटः अतीव बहुमुखी अस्ति, प्रायः अस्माकं दैनन्दिननिर्माणे जीवने च, भृङ्गकपाटस्य आकृतिं द्रष्टुं शक्नुवन्ति। सामान्यतया, तितली-कपाटः सर्वविधजलस्य कृते उपयुक्तः भवति तथा च केषाञ्चन सामान्य-तापमान-दाब-द्रव-माध्यमानां कृते उपयुक्तः भवति, यथा अस्माकं घरेलुजलपाइपः, अग्निजलपाइपः, परिसञ्चारितजलपाइप्, सीवेजपाइपः प्रवाहनियन्त्रणरूपेण नियमनरूपेण च तितलीकपाटस्य उपयोगं कर्तुं शक्नोति तदतिरिक्तं किञ्चित् चूर्णं, तैलं, पङ्कमध्यमपाइपलाइनं भृङ्गकपाटस्य कृते अपि उपयुक्तम् अस्ति; बटरफ्लाई कपाटस्य उपयोगः वायुप्रवाहनलिके अपि कर्तुं शक्यते ।
अन्येषां कपाटानां तुलने भृङ्गकपाटाः बृहत्व्यासकपाटानां कृते अधिकं उपयुक्ताः भवन्ति, यतः ते अन्यप्रकारस्य कपाटानां समानप्रमाणेन लघुतराः, लघुतराः, सुलभाः, सस्ताः च भवन्ति यदा व्यासः बृहत्तरः बृहत्तरः भवति तदा भृङ्गकपाटस्य लाभः अधिकाधिकं स्पष्टः भवति ।
यद्यपि भृङ्गकपाटस्य उपयोगेन पाइपलाइने प्रवाहस्य समायोजनं कर्तुं शक्यते, परन्तु प्रायः लघुव्यासस्य पाइपलाइने भृङ्गकपाटस्य उपयोगः प्रवाहस्य समायोजनार्थं दुर्लभः भवति, एकं समायोजनं सुलभं नास्ति इति कारणतः, अन्यः भृङ्गकपाटस्य सीलिंगप्रदर्शनस्य कारणात् तथा च ग्लोबकपाटस्य समानः प्रवाहसमायोजनः, गोलकपाटः, तत्र निश्चितः अन्तरः भवति
भृङ्गकपाटस्य करबर उपविष्ट तितली वाल्वकठिनमुद्रा चकपाटम्, भृङ्गकपाटस्य उपयोगस्य द्वौ भिन्नौ सीलिंगरूपौ अपि भिन्नौ स्तः ।Butterfly Valve इत्यस्य अपि द्वौ प्रकारौ स्तः - Concentric butterfly valve and...सनकी तितली कपाट।
मृदुसीलिंग् भृङ्गकपाटस्य सीलिंगप्रदर्शनं उत्तमं भवति, परन्तु उच्चतापमानस्य उच्चदाबवातावरणस्य च प्रतिरोधकः नास्ति, अतः सामान्यतया जलस्य, वायुस्य, तैलस्य इत्यादीनां दुर्बलानाम् अम्लस्य क्षारीयमाध्यमानां च कृते अस्य उपयोगः भवति
कठोर सीलबद्ध तितलीकपाटस्य उपयोगः उच्चतापमानस्य उच्चदाबस्य च वातावरणे, तथा च जंगप्रतिरोधे, सामान्यतया रासायनिकउद्योगे, गलने अन्येषु जटिलकार्यस्थितौ च उपयुज्यते
भृङ्गकपाटस्य संचरणविधिः समानः नास्ति, प्रयोगः अपि भिन्नः । सामान्यतः, विद्युत्यन्त्रेण वा वायवीययन्त्रेण वा स्थापितं तितलीकपाटं केषुचित् कतिपयेषु खतरनाकेषु परिस्थितिषु उपयुज्यते, यथा उच्चोच्चतायुक्तपाइपः, विषाक्तः हानिकारकः च मध्यमपाइपः, हस्तचक्रस्य कपाटः हस्तसञ्चालनार्थं उपयुक्तः नास्ति, अतः विद्युत् तितलीकपाटः अथवा वायवीयतितलीकपाटः आवश्यकः भवति
डाक समय : जनवरी-18-2024
