कपाटानां जाँचं कुर्वन्तु, इति अपि ज्ञायतेचेक वाल्वअथवा चेकवाल्व्स्, पाइपलाइन् मध्ये माध्यमानां पश्चात्प्रवाहं निवारयितुं उपयुज्यन्ते । जलपम्पस्य शोषणस्य पादकपाटः अपि चेकवाल्ववर्गे अन्तर्भवति । उद्घाटननिमीलनभागाः माध्यमस्य प्रवाहस्य बलस्य च उपरि अवलम्बन्ते यत् ते स्वयमेव उद्घाटयितुं वा निमीलितुं वा शक्नुवन्ति, येन माध्यमस्य पश्चात् प्रवाहः न भवति चेकवाल्वः स्वचालितकपाटवर्गस्य अन्तर्गताः सन्ति, येषां उपयोगः मुख्यतया पाइपलाइनेषु भवति यत्र माध्यमं एकदिशि प्रवहति, तथा च दुर्घटनानिवारयितुं केवलं माध्यमं एकदिशि प्रवाहितुं अनुमतिं ददति
संरचनानुसारं चेकवाल्वं त्रिविधं विभक्तुं शक्यते- उत्थापनं चेकवाल्व,स्विंग चेक वाल्वतथातितली चेक वाल्व. उत्थापन-चेक-वाल्वं ऊर्ध्वाधर-चेक-वाल्वं, क्षैतिज-चेक-वाल्वं च इति विभक्तुं शक्यते ।
त्रयः प्रकाराः सन्तिस्विंग चेक वाल्व: एक-लोब-चेक-वाल्वः, द्वि-फ्लैप्-चेक-वाल्वः, बहु-फ्लैप्-चेक-वाल्वः च ।
बटरफ्लाई चेकवाल्वः सीधा-माध्यमेन चेक-वाल्वः भवति, उपर्युक्तानि चेक-वाल्वाणि च त्रयः प्रकाराः विभक्तुं शक्यन्ते: थ्रेडेड्-कनेक्शन्-चेक-वाल्वः, फ्लैन्ज-कनेक्शन्-चेक-वाल्वः, वेल्डेड्-चेक-वाल्वः च
चेकवाल्वस्थापने निम्नलिखितविषयेषु ध्यानं दातव्यम् : १.
1. मा कुरुचेक वाल्वपाइपलाइने भारं वहन्तु, विशालं चेकवाल्वं च स्वतन्त्रतया समर्थितं भवेत् येन पाइपलाइनेन उत्पद्यमानेन दबावेन प्रभावितः न भवति
2. स्थापनायाः समये मध्यमप्रवाहस्य दिशां कपाटशरीरेण मतदानं कृतस्य बाणस्य दिशि सङ्गतं भवेत् इति ध्यानं दत्तव्यम्।
3. ऊर्ध्वाधरपाइपलाइने उत्थापनस्य ऊर्ध्वाधर-फ्लैप-जाँच-वाल्वः स्थापनीयः।
4. क्षैतिजपाइपलाइने उत्थापनक्षैतिजफ्लैप् चेकवाल्वं स्थापनीयम्। ऊर्ध्वाधरपरीक्षाकपाटः किम् ? यत्र पम्पस्य निर्गमः, उष्णजलपुनर्पूरणान्तः, केन्द्रापसारकपम्पस्य शोषणान्तः इत्यादीनां माध्यमानां पश्चात्प्रवाहं निवारयितुं आवश्यकं भवति तत्र ऊर्ध्वाधरपरीक्षाकपाटस्य व्यापकरूपेण उपयोगः भवति अस्य कार्यं माध्यमस्य पृष्ठप्रवाहात् ये परिणामाः भवितुम् अर्हन्ति तेषां निवारणं भवति, यथा, यदि पम्पस्य निर्गमः लम्बवत् चेकवाल्वेन सुसज्जितः नास्ति तर्हि उच्चगतियुक्तं पुनरागमनजलं पम्पस्य प्रवर्तकस्य उपरि महतीं प्रभावं जनयिष्यति यदा पम्पः सहसा स्थगितः भवति यदि केन्द्रापसारकपम्पस्य चूषणान्ते ऊर्ध्वाधरपरीक्षाकपाटः (पादकपाटः) न स्थापितः तर्हि प्रत्येकं पम्पं चालू भवति चेत् पम्पं पूरयितुं आवश्यकं भवति
अधिकप्रश्नाः, भवन्तः TWS VALVE इत्यनेन सह सम्पर्कं कर्तुं शक्नुवन्ति ये मेलद्वारा उत्पादयन्तिलचीलः उपविष्टः भृङ्गकपाटः, द्वारकपाटः, चेक वाल्व, Y-strainer, आदि।
पदसमयः नवम्बर-21-2024
