• head_banner_02.jpg इति

मृदुमुद्राद्वारकपाटस्य अवलोकनम्

मृदुमुद्राद्वारकपाटः, इति अपि ज्ञायतेलोचदार आसनद्वारकपाट, इति पुस्तिकाकपाटजलसंरक्षण-इञ्जिनीयरिङ्ग-क्षेत्रे पाइपलाइन-माध्यमान् स्विचान् च संयोजयितुं प्रयुक्तम् । मृदुमुद्रायाः संरचनाद्वारकपाटःआसनेन युक्तः, ककपाटआवरणं, द्वारफलकं, दाबकवरं, काण्डं, हस्तचक्रं, गस्केट्, अन्तः षट्कोणीयबोल्ट् च । कपाटचैनलस्य आन्तरिकबाह्ययोः विद्युत्स्थैतिकचूर्णस्य सिञ्चनं भवति । उच्चतापमानस्य भट्ट्याः माध्यमेन सेकयित्वा सम्पूर्णस्य धावकस्य स्निग्धतां सुनिश्चितं करोति तथा च अन्तः किलखातं सुनिश्चितं करोतिद्वारकपाटः, तथा च जनानां रूपे वर्णदृश्यस्य भावः अपि ददाति । सामान्यजलसंरक्षणार्थं मृदु-सीलिंग-द्वार-कपाटाः प्रायः नील-नील-प्रकाशाः भवन्ति । यदि प्रयुक्तं तर्हि अग्निपाइप्स् इत्यत्र Red-red highlights इत्यस्य उपयोगः भवति । तथा च उपयोक्तृभिः अतीव प्रियम् अस्ति।मृदुमुद्रा इति अपि वक्तुं शक्यतेद्वारकपाटःजलसंरक्षणार्थं निर्मितः कपाटः अस्ति ।

मृदुमुद्रायाः प्रकाराः उपयोगाः चद्वारकपाटाः:

पाइपलाइनेषु सामान्यं मैनुअल् स्विचिंग् वाल्वरूपेण मुख्यतया जलकार्यं, सीवेजपाइप्स्, नगरपालिकाजलनिकासीइञ्जिनीयरिङ्गं, अग्निपाइपलाइनइञ्जिनीयरिङ्गं, औद्योगिकपाइपलाइनेषु किञ्चित् गैर-संक्षारकद्रवेषु गैसेषु च मुख्यतया उपयुज्यन्ते तथा क्षेत्रप्रयोगस्य स्थितिनुसारं अनुकूलितं कर्तुं शक्यते, यथा मुक्तदण्डः मृदुमुद्राद्वारकपाटः, अन्धकारदण्डः मृदुमुद्राद्वारकपाटः, विस्तारिता दण्ड मृदुमुद्राद्वारकपाटः, दग्धः मृदुमुद्राद्वारं वाल्वम्ङ, विद्युत् मृदु मुद्राद्वारकपाटः, वायवीय मृदु सील गेट कपाट इत्यादि।

मृदुमुद्रायाः के लाभाः सन्तिद्वारकपाटाः:

1. मृदुमुद्रायाः लाभाःद्वारकपाटाःप्रथमं तस्य व्ययस्य दृष्ट्या भवितुमर्हति। सामान्यतया, अधिकांशः मृदुसीलद्वारकपाटश्रृङ्खला समग्ररूपेण नमनीयलोहस्य QT450 इत्यस्य उपयोगं करोति ।अस्य कपाटशरीरस्य मूल्यं ढाल-इस्पातस्य, स्टेनलेस-इस्पातस्य च अपेक्षया बहु अधिकं किफायती भविष्यति ।परियोजनायाः सामूहिकक्रयणस्य तुलने एतत् अत्यन्तं किफायती अस्ति, गुणवत्ता च गारण्टीकृता अस्ति ।

2. ततः मृदुमुद्राद्वारकपाटस्य कार्यप्रदर्शनलक्षणस्य दृष्ट्या मृदुमुद्राद्वारकपाटस्य द्वारफलकं लोचदाररबरेन रेखाकृतं भवति, आन्तरिकभागे च किलसंरचना भवति उपरितनहस्तस्य चयनस्य उपयोगेन-चक्रतन्त्रं, पेचः अधः निपीडयितुं लोचदारद्वारं चालयितुं अवतरति, यत् आन्तरिककिलकखाले निमीलितम् अस्ति ।यतो हि लोचदारं रबरद्वारं तानयित्वा बहिः निष्कासयितुं शक्यते, तस्मात् सः उत्तमं सीलिंगप्रभावं प्राप्नोति ।अतः जलसंरक्षणस्य तथा केषाञ्चन असंक्षारकमाध्यमानां उपरि मृदुसीलद्वारकपाटस्य सीलिंगप्रभावः स्पष्टः अस्ति ।

3. तृतीयम्, मृदुसीलद्वारकपाटस्य पश्चात् अनुरक्षणस्य दृष्ट्या मृदुसीलद्वारकपाटस्य संरचनात्मकं डिजाइनं सरलं स्पष्टं च भवति, विच्छेदनं स्थापयितुं च सुलभं भवति। यदा कपाटस्य उपयोगः दीर्घकालं यावत् भवति तदा लोचदारद्वारस्य...द्वारकपाटःबहुधा स्विचः भविष्यति, तथा च रबरस्य लोचः कालान्तरे नष्टः भविष्यति, यस्य परिणामेण शिथिलं निरोधः, कपाटस्य लीकेजः च भविष्यति । अस्मिन् समये मृदुमुद्राद्वारकपाटस्य संरचनात्मकनिर्माणलाभाः प्रतिबिम्बिताः भवन्ति ।अनुरक्षणकर्मचारिणः सम्पूर्णं विना गेटप्लेट् प्रत्यक्षतया उद्घाट्य प्रतिस्थापयितुं शक्नुवन्तिकपाट, यत् समयस्य श्रमस्य च रक्षणं करोति तथा च स्थलस्य कृते मानवीय-भौतिक-सम्पदां रक्षति ।

मृदुमुद्रायाः के दोषाः सन्तिद्वारकपाटाः:

1. मृदुमुद्रायाः दोषाणां विषये वदन्द्वारकपाटः, वस्तुनिष्ठदृष्ट्या पश्यामः । मृदुसीलद्वारकपाटस्य मूलबिन्दुः अस्ति यत् लचीलाः सीलबद्धः लोचदारद्वारः प्रत्याहार्यः स्वयमेव पूरितः च भवितुम् अर्हति । अ-संक्षारकवायुनां द्रवाणां च कृते मृदुसीलद्वारकपाटसीलिंगस्य वायुरोधकतायाः च उपयोगः वास्तवतः उत्तमः अस्ति ।

2. अवश्यम् अपूर्णतायाः लाभहानिः इति कारणतः स्वाभाविकतया दोषाः अपि सन्ति। मृदु-सीलिंग-द्वार-कपाटस्य दोषः अस्ति यत् लोचदार-रबर-द्वारस्य उपयोगः ८०°C-तापमानात् अधिके अथवा कठोर-कणैः जंग-सहितं वा निरन्तरं कर्तुं न शक्यते, अन्यथा तस्य कारणेन लोचदार-रबर-द्वाराः, विकृतिः, क्षतिः, जंगः च भविष्यति, यस्य परिणामेण पाइपलाइनस्य लीकेजः भविष्यतिअतः मृदुमुद्राद्वारकपाटः केवलं असंक्षारक-कण-रहित-परिधान-रहित-माध्यमेषु उपयोगाय उपयुक्तः भवति ।

अन्तम्:

मृदुमुद्रायाः कथाद्वारकपाटःअत्र अपि समाप्तम् अस्ति। मृदुमुद्राद्वारकपाटस्य लाभहानिः इति विषये मुख्यतया प्रकारस्य चयनं कुर्वन् माध्यमस्य लक्षणं, तापमानं, दाबं, क्षेत्रप्रयोगं च अवगन्तुं आवश्यकम् तदतिरिक्तं लेखे उल्लिखितस्य मृदुमुद्राद्वारकपाटस्य लाभहानिः व्यापकमूल्यांकनेन सह, अपि च अधिकं गहनचयनेन सह संयुक्तं भवति, येन चयनस्य समये अनेकविवरणानि उपेक्षितानि न भवन्ति, येन कपाटः तस्य उपयोगस्य चिन्ता नास्ति।


पदसमयः Feb-16-2023