दकपाटद्रववितरणप्रणाल्यां नियन्त्रणघटकः अस्ति, यस्य कार्याणि सन्ति यथा कट-ऑफ, समायोजनं, प्रवाहविपथनम्, विपरीतप्रवाहनिवारणं, दबावस्थिरीकरणं, प्रवाहविपथनं वा अतिप्रवाहदाबनिवृत्तिः द्रवनियन्त्रणप्रणालीषु प्रयुक्ताः कपाटाः सरलतमकट-ऑफ-कपाटात् आरभ्य अत्यन्तं जटिलस्वचालितनियन्त्रणप्रणालीषु प्रयुक्ताः विविधाः कपाटाः यावत् सन्ति, येषु विविधाः विविधाः विनिर्देशाः च सन्ति वायुः, जलं, वाष्पः, विविधाः संक्षारकमाध्यमाः, पङ्कः, तैलः, द्रवधातुः, रेडियोधर्मीमाध्यमाः च इत्यादीनां विविधप्रकारस्य द्रवस्य प्रवाहं नियन्त्रयितुं कपाटानां उपयोगः कर्तुं शक्यते कपाटाः कच्चा लोहकपाटाः, ढाल इस्पातकपाटाः, स्टेनलेस इस्पातकपाटाः, क्रोममोलिब्डेनम इस्पातकपाटाः, क्रोममोलिब्डेनमवैनेडियम इस्पातकपाटाः, डुप्लेक्स इस्पातकपाटाः, प्लास्टिककपाटाः, अमानकाः कस्टमकपाटाः, अन्येषु कपाटसामग्रीषु च सामग्रीनुसारं विभक्ताः भवन्ति वाल्वक्रयणकाले केषां तान्त्रिकआवश्यकतानां विषये ध्यानं दातव्यम्
1. वाल्वविनिर्देशाः श्रेणयः च पाइपलाइनडिजाइनदस्तावेजानां आवश्यकतां पूरयितुं शक्नुवन्ति
१.१ कपाटस्य प्रतिरूपं राष्ट्रियमानकस्य संख्याकरणस्य आवश्यकताः सूचयेत् । यदि उद्यममानकम् अस्ति तर्हि आदर्शस्य प्रासंगिकं वर्णनं सूचितव्यम् ।
१.२ कपाटस्य कार्यदाबस्य आवश्यकता भवति≥ इतिपाइपलाइनस्य कार्यदाबः । मूल्यं न प्रभावितं करोति इति आधारेण कपाटः यः कार्यदाबः सहितुं शक्नोति सः पाइपलाइनस्य वास्तविककार्यदाबात् अधिकः भवेत्; कपाटस्य कोऽपि पक्षः कपाटस्य कार्यदाबस्य १.१ गुणान् सहितुं समर्थः भवेत् यदा तस्य मूल्यं निरुद्धं भवति, लीकेजं विना; यदा कपाटः उद्घाटितः भवति तदा कपाटशरीरः कपाटस्य कार्यदाबस्य द्विगुणस्य आवश्यकतां सहितुं समर्थः भवेत् ।
१.३ कपाटनिर्माणमानकानां कृते आधारस्य राष्ट्रियमानकसङ्ख्या वक्तव्या । यदि उद्यममानकम् अस्ति तर्हि उद्यमदस्तावेजाः क्रयसन्धिना सह संलग्नाः भवेयुः
2. कपाटस्य सामग्रीं चिनोतु
२.१ कपाटसामग्री, यतः धूसरवर्णीयः ढाललोहपाइपः क्रमेण न अनुशंसितः, कपाटशरीरस्य सामग्री मुख्यतया नमनीयलोहः भवेत्, तथा च ढालस्य ग्रेडः वास्तविकः भौतिकरासायनिकपरीक्षणदत्तांशः च सूचितः भवेत्
२.२ दकपाटकाण्डसामग्री स्टेनलेस स्टील-कपाट-काण्डेन (2CR13) निर्मितं भवेत्, बृहत्-व्यास-कपाटं च स्टेनलेस-इस्पात-मध्ये निहितं कपाट-काण्डम् अपि भवेत्
२.३ अखरोटसामग्री ढाल-एल्युमिनियम-पीतलकं वा ढाल-एल्युमिनियम-कांस्यं वा भवति, तस्य कठोरता, बलं च कपाट-काण्डात् अधिकं भवति
२.४ कपाटकाण्डगुल्मस्य पदार्थस्य कपाटकाण्डस्य अपेक्षया अधिकं कठोरता बलं च न भवेत्, जलविसर्जनेन कपाटकाण्डशरीरेण च सह विद्युत्रासायनिकजङ्गः न भवेत्
२.५ सीलपृष्ठस्य सामग्री१तत्र भिन्नाः प्रकाराः सन्तिकपाटाः, भिन्नाः सीलिंगविधयः सामग्रीयाः आवश्यकताः च;२साधारणाः किलद्वारकपाटाः, ताम्रवलयस्य सामग्री, निश्चयविधिः, पेषणविधिः च व्याख्यातव्या;३मृदु-सील-कृत-द्वार-कपाटाः, वाल्व-प्लेटस्य रबर-अस्तर-सामग्री भौतिक-रासायनिक-स्वच्छता-परीक्षण-आँकडा;४भृङ्गकपाटैः कपाटशरीरे मुद्रणपृष्ठस्य सामग्री, भृङ्गफलके मुद्रणपृष्ठस्य सामग्री च सूचयितव्या; तेषां भौतिक-रासायनिकपरीक्षणदत्तांशः, विशेषतः स्वच्छतायाः आवश्यकताः, वृद्धावस्थाविरोधी कार्यक्षमता, रबरस्य धारणप्रतिरोधः च; नेत्ररबरं ईपीडीएम रबर इत्यादिषु पुनः प्राप्तं रबरं मिश्रयितुं सख्यं निषिद्धम् अस्ति ।
२.६ वाल्व शाफ्ट पैकिंग१यतो हि पाइपजाले स्थिताः कपाटाः प्रायः विरले एव उद्घाटिताः बन्दाः च भवन्ति, अतः पैकिंगं कतिपयवर्षपर्यन्तं निष्क्रियं भवितुं आवश्यकं भवति, तथा च पैकिंग् वयसि न भविष्यति, येन सीलिंगप्रभावः दीर्घकालं यावत् निर्वाह्यते२The valve shaft packing should also withstand frequent opening and closing , सीलिंग प्रभावः उत्तमः अस्ति;३उपर्युक्तानि आवश्यकतानि दृष्ट्वा कपाटशाफ्टपैकिंगं आजीवनं वा दशवर्षेभ्यः अधिकं वा न प्रतिस्थापयितव्यम्;४यदि पैकिंग् प्रतिस्थापनस्य आवश्यकता भवति तर्हि जलदाबस्य परिस्थितौ प्रतिस्थापनं कर्तुं शक्यन्ते इति उपायाः कपाटस्य डिजाइनेन विचारणीयाः ।
3. चर गति संचरण पेटी
३.१ पेटीशरीरसामग्री तथा आन्तरिकबाह्यजंगविरोधी आवश्यकताः कपाटशरीरस्य सिद्धान्तेन सह सङ्गताः सन्ति । the
३.२ पेटीयां मुद्रणमापाः भवेयुः, पेटी च संयोजनानन्तरं ३ मीटर् जलस्तम्भे विसर्जनं सहितुं शक्नोति । the
३.३ पेटीयां उद्घाटन-समापन-सीमा-यन्त्रस्य कृते समायोजक-अखरोटः पेटीयां भवेत् । the
३.४ संचरणसंरचनायाः परिकल्पना युक्तियुक्ता अस्ति । उद्घाटने निमीलने च केवलं कपाटशाफ्टस्य उपरि अधः च गमनम् न कृत्वा परिभ्रमितुं चालयितुं शक्नोति । the
३.५ परिवर्तनशीलवेगसञ्चारपेटिका तथा कपाटशाफ्टस्य सीलः लीक-रहितसमग्ररूपेण संयोजितुं न शक्यते । the
३.६ पेटीयां अवशेषः नास्ति, गियरजालभागाः स्नेहेन रक्षिताः भवेयुः ।
4.कपाटम्संचालन तन्त्रम्
४.१ कपाटसञ्चालनस्य उद्घाटननिमीलनदिशा घड़ीयानदिशायां पिहितव्या । the
४.२ यतो हि पाइपजाले स्थिताः कपाटाः प्रायः हस्तचलितरूपेण उद्घाटिताः पिहिताः च भवन्ति, अतः उद्घाटन-निमीलन-क्रान्तयोः संख्या अत्यधिका न भवेत्, बृहत्-व्यास-कपाटाः अपि २००-६०० क्रान्ति-अन्तर्गतं भवेयुः the
४.३ एकेन व्यक्तिना उद्घाटन-समापन-सञ्चालनस्य सुविधायै प्लम्बरस्य दबावेन अधिकतमं उद्घाटन-समापन-टोर्क् २४०m-m भवितुमर्हति
४.४ कपाटस्य उद्घाटन-समापन-सञ्चालन-अन्तः मानकीकृत-आयामयुक्तः वर्गाकारः टेननः भवितुम् अर्हति, भूमौ सम्मुखः च भवेत् येन जनाः प्रत्यक्षतया भूमौ संचालितुं शक्नुवन्ति चक्रयुक्ताः कपाटाः भूमिगतपाइपजालस्य कृते उपयुक्ताः न भवन्ति । the
४.५ कपाटस्य उद्घाटनस्य समापनस्य च डिग्री इत्यस्य प्रदर्शनपटलम्
१कपाटस्य उद्घाटन-समापन-अङ्कस्य स्केल-रेखा दिशा-परिवर्तनानन्तरं गियरबॉक्स-कवरस्य उपरि अथवा प्रदर्शन-पटलस्य कवचे वा निक्षिप्तव्या, सर्वाणि भूमौ सम्मुखीकृत्य, स्केल-रेखां प्रतिदीप्त-चूर्णेन चित्रितव्या यत् नेत्र-आकर्षकं दर्शयितव्यम् उत्तमस्थितौ, स्टेनलेस स्टील प्लेट् उपयोक्तुं शक्यते, अन्यथा तत् चित्रितं स्टील प्लेट् अस्ति, तत् निर्मातुं एल्युमिनियम त्वचायाः उपयोगं न कुर्वन्तु;३सूचकसुई नेत्रयोः आकर्षकं भवति, दृढतया च स्थिरं भवति, एकदा उद्घाटनस्य समापनस्य च समायोजनं समीचीनं जातं चेत्, तत् कीलकैः ताडयितुं अर्हति the
४.६ यदिकपाटगभीरं निहितं भवति, तथा च संचालनतन्त्रस्य प्रदर्शनपटलस्य च मध्ये दूरं भवति≥ इतिभूमौ १५ मीटर् दूरे विस्तारदण्डस्य सुविधा भवेत्, तत् च दृढतया स्थापनीयं यथा जनाः भूमौ अवलोकनं कर्तुं कार्यं कर्तुं च शक्नुवन्ति अर्थात् पाइपजाले कपाटानां उद्घाटननिमीलनकार्यं डाउनहोल्कार्याणां कृते उपयुक्तं नास्ति ।
5. कपाटम्कार्यप्रदर्शनपरीक्षणम्
५.१ यदा कपाटः कस्यचित् विनिर्देशस्य समूहेषु निर्मितः भवति तदा निम्नलिखितप्रदर्शनपरीक्षणं कर्तुं आधिकारिकसङ्गठनं न्यस्तं भवेत् ।१कार्यदाबस्थितौ कपाटस्य उद्घाटनस्य समापनस्य च टोर्क्;२कार्यदाबस्य स्थितिः अन्तर्गतं निरन्तरं उद्घाटनसमापनसमयाः ये कपाटस्य दृढतया बन्दतां सुनिश्चितं कर्तुं शक्नुवन्ति;३पाइपलाइनजलप्रदानस्य परिस्थितौ कपाटस्य प्रवाहप्रतिरोधगुणकस्य अन्वेषणम्। the
५.२ कपाटस्य कारखानात् निर्गमनात् पूर्वं निम्नलिखितपरीक्षाः करणीयाः ।१यदा कपाटः उद्घाटितः भवति तदा कपाटशरीरः कपाटस्य कार्यदाबस्य द्विगुणस्य आन्तरिकदाबपरीक्षां सहितुं अर्हति;२यदा कपाटः बन्दः भवति तदा उभयतः कपाटस्य कार्यदाबस्य ११ गुणान् वहितुं अर्हति , लीकेजः नास्ति; परन्तु धातु-सीलबद्धं भृङ्ग-कपाटं, लीकेज-मूल्यं प्रासंगिक-आवश्यकतानां अपेक्षया अधिकं न भवति
6. कपाटानां आन्तरिकबाह्यजंगविरोधी
६.१ अन्तः बहिश्चकपाटशरीरं (चरगतिसंचरणपेटिका सहितं) प्रथमं बालुका जंगं च दूरीकर्तुं शॉट् ब्लास्ट् करणीयम्, तथा च 0~3mm अथवा अधिकं मोटाईयुक्तं चूर्णं गैर-विषाक्तं इपोक्सी रालं विद्युत्स्थैतिकरूपेण स्प्रे कर्तुं प्रयत्नः करणीयः यदा अतिरिक्त-बृहत्-कपाटानां कृते अविषाक्त-इपोक्सी-रालस्य विद्युत्-स्थिर-रूपेण सिञ्चनं कठिनं भवति तदा तथैव अविषाक्त-इपोक्सी-रङ्गस्य अपि ब्रशं कृत्वा सिञ्चनं करणीयम्
६.२ कपाटशरीरस्य अन्तःभागः कपाटप्लेटस्य सर्वे भागाः च पूर्णतया जंगविरोधी भवितुम् आवश्यकाः सन्ति । एकतः जले सिक्तस्य जङ्गमं न भविष्यति, धातुद्वयस्य मध्ये विद्युत् रासायनिकजङ्गमः अपि न भविष्यति; अपरं तु जलप्रतिरोधं न्यूनीकर्तुं पृष्ठभागः स्निग्धः भवति । the
6.3 कपाटशरीरे जंगविरोधी इपोक्सी रालस्य अथवा रङ्गस्य स्वच्छतायाः आवश्यकतासु तत्सम्बद्धस्य प्राधिकारिणः परीक्षणप्रतिवेदनं भवितुमर्हति। रासायनिक-भौतिक-गुणाः अपि प्रासंगिक-आवश्यकतानां पूर्तये भवेयुः
7. वाल्वपैकेजिंग् तथा परिवहनम्
७.१ कपाटस्य उभयतः लघु अवरोधकफलकैः सीलीकरणं करणीयम् । the
७.२ मध्यम-लघु-कैलिबर-कपाटान् तृणपाशैः सह बण्डल् कृत्वा पात्रेषु परिवहनीयम् ।
७.३ बृहत्व्यासस्य कपाटाः अपि सरलकाष्ठचतुष्कोणधारणेन सह संकुलिताः भवन्ति येन परिवहनकाले क्षतिः न भवति
8. वाल्वस्य कारखानापुस्तिकायाः जाँचं कुर्वन्तु
8.1 कपाटः उपकरणः अस्ति, तथा च कारखानापुस्तिकायां निम्नलिखित प्रासंगिकदत्तांशः सूचितः भवेत्: कपाटविनिर्देशः; प्रतिकृति; कार्यदबावः; विनिर्माणमानकम्; कपाटशरीरसामग्री; कपाट काण्ड सामग्री; सीलिंग सामग्री; वाल्व शाफ्ट पैकिंग सामग्री; कपाट काण्ड बुशिंग सामग्री; जंगविरोधी सामग्री; संचालन प्रारम्भ दिशा; क्रान्तिः; कार्यदाबस्य अधीनं उद्घाटनं बन्दं च टोर्क्;
८.२ नामTWS VALVE इतिनिर्माता; निर्माणस्य तिथिः; कारखानस्य क्रमाङ्कः: भारः; रन्ध्रं, छिद्रसङ्ख्या, संयोजकस्य केन्द्रच्छिद्राणां मध्ये दूरं चफ्लेन्जचित्रे सूचिताः भवन्ति; समग्रदीर्घतायाः, विस्तारस्य, ऊर्ध्वतायाः च नियन्त्रणपरिमाणाः; प्रभावी उद्घाटनसमापनसमयः; वाल्व प्रवाह प्रतिरोध गुणांक; वाल्व-बाह्य-कारखान-निरीक्षणस्य प्रासंगिकदत्तांशः तथा च स्थापनायाः अनुरक्षणस्य च सावधानी इत्यादि।
डाक समय : जनवरी-12-2023
