किं भवन्तः कपाटस्थापनस्य षट् वर्जनाः अवगच्छन्ति ?

रसायनोद्यमेषु वाल्वः सर्वाधिकं प्रचलितं उपकरणम् अस्ति । कपाटस्थापनं सुलभं दृश्यते, परन्तु यदि प्रासंगिकप्रौद्योगिक्याः अनुसरणं न भवति तर्हि सुरक्षादुर्घटना भविष्यति । अद्य अहं भवद्भिः सह कपाटस्थापनविषये किञ्चित् अनुभवं साझां कर्तुम् इच्छामि।

1. शीतकालस्य निर्माणकाले नकारात्मकतापमानस्य जलस्थिरपरीक्षा।
परिणामः - जलीयपरीक्षायाः समये नली शीघ्रं जमति इति कारणतः नली जमेन भवति ।
उपायाः : शिशिरस्य अनुप्रयोगात् पूर्वं जलीयपरीक्षणं कर्तुं प्रयतन्ते, जलं फूत्कर्तुं च दबावपरीक्षायाः अनन्तरं, विशेषतः कपाटस्य जलं जाले अवश्यं निष्कासितव्यम्, अन्यथा कपाटः जंगं प्राप्स्यति, भारी जमेन दरारः भवति। परियोजना शिशिरे, आन्तरिकसकारात्मकतापमानस्य अधः, दाबपरीक्षायाः अनन्तरं जलं स्वच्छं फूत्कर्तव्यम् ।

2, पाइपलाइन प्रणाली जलीय शक्ति परीक्षण तथा तंगता परीक्षण, लीकेज निरीक्षण पर्याप्त नहीं है।
परिणामः - संचालनानन्तरं लीकेजः भवति, सामान्यप्रयोगं प्रभावितं करोति ।
उपायाः : यदा पाइपलाइन-प्रणाल्याः डिजाइन-आवश्यकतानां निर्माण-विनिर्देशानां च अनुसारं परीक्षणं क्रियते, तदा निर्दिष्टसमये दबावमूल्यं वा जलस्तरस्य परिवर्तनं वा अभिलेखयितुम् अतिरिक्तं, विशेषतः सावधानीपूर्वकं पश्यन्तु यत् लीकेज-समस्या अस्ति वा इति।

3, साधारण वाल्व निकला हुआ किनारा प्लेट सह तितली वाल्व निकला हुआ किनारा प्लेट।
परिणामः : तितली-कपाट-फ्लैन्ज-प्लेट् तथा साधारण-कपाट-फ्लैन्ज-प्लेट्-आकारः भिन्नः भवति, कश्चन फ्लेन्ज-आन्तरिक-व्यासः लघुः भवति, तथा च तितली-कपाट-चक्रः विशालः भवति, यस्य परिणामेण न उद्घाटितः वा कठोरः वा न भवति तथा च कपाटस्य क्षतिः भवति
उपायाः : फ्लेन्ज प्लेट् भृङ्गकपाटस्य फ्लैन्जस्य वास्तविक आकारानुसारं संसाधितव्या।

4. कपाटस्थापनपद्धतिः गलता अस्ति।
यथा: चेक वाल्व जलस्य (वाष्पस्य) प्रवाहस्य दिशा चिह्नस्य विपरीतम् अस्ति, वाल्वस्य काण्डः अधः स्थापितः भवति, क्षैतिजः स्थापितः चेकवाल्वः ऊर्ध्वाधरस्थापनं ग्रहीतुं, उदयमानः काण्डद्वारकपाटः वामृदु मुद्रा तितली कपाटहस्तकं न मुक्तं, निमीलितं स्थानं इत्यादि।
परिणामः : कपाटस्य विफलता, स्विचस्य परिपालनं कठिनं भवति, तथा च कपाटस्य शाफ्टः अधःमुखः भवति चेत् प्रायः जलस्य लीकेजः भवति ।
उपायः : सख्तीपूर्वकं स्थापनायाः कृते कपाटस्थापननिर्देशानां अनुसारं, कपाटस्य काण्डस्य विस्तारं उद्घाटनस्य ऊर्ध्वतां स्थापयितुं खुला दण्डद्वारकपाटः, तितलीकपाटः पूर्णतया हन्डलघूर्णनस्थानं विचारयति, सर्वविधकपाटकाण्डं क्षैतिजस्थितेः अधः न शक्नोति, अधः किमपि न।

5. स्थापिते कपाटस्य विनिर्देशाः, मॉडलाः च डिजाइनस्य आवश्यकतां न पूरयन्ति।
यथा, कपाटस्य नाममात्रस्य दाबः प्रणालीपरीक्षादाबात् न्यूनः भवति; आहारजलशाखापाइपः स्वीकरोतिद्वारकपाटःयदा पाइपव्यासः ५०मि.मी.तः न्यूनः वा समः वा भवति; अग्निपम्पस्य शोषणपाइपः भृङ्गकपाटं स्वीकुर्वति ।
परिणामः : कपाटस्य सामान्यं उद्घाटनं समापनञ्च प्रभावितं करोति तथा प्रतिरोधं, दबावं, अन्यकार्यं च समायोजयति। प्रणालीसञ्चालनस्य कारणमपि, कपाटक्षतिः मरम्मतं कर्तुं बाध्यते।
उपायाः : विभिन्नकपाटानां अनुप्रयोगव्याप्तेः परिचिताः भवन्तु, तथा च डिजाइन-आवश्यकतानां अनुसारं वाल्वानां विनिर्देशान् मॉडलान् च चयनं कुर्वन्तु । कपाटस्य नाममात्रदाबः प्रणालीपरीक्षणदाबस्य आवश्यकतां पूरयिष्यति।

6. कपाटव्यावृत्तिः
परिणामाः:चेक वाल्व, दबाव न्यूनीकरणकपाटस्य अन्यकपाटानां च दिशात्मकता भवति, यदि उल्टा स्थापिता भवति तर्हि थ्रोटलकपाटः सेवाप्रभावं जीवनं च प्रभावितं करिष्यति; दबावनिवृत्तिकपाटः सर्वथा कार्यं न करोति, चेककपाटः संकटं अपि जनयिष्यति।
उपायाः : सामान्यकपाटः, कपाटशरीरे दिशाचिह्नेन सह; न चेत्, कपाटस्य कार्यसिद्धान्तानुसारं सम्यक् चिह्नितव्यम् । द्वारकपाटं न विपर्यस्तं कर्तव्यम् (अर्थात् हस्तचक्रं अधः), अन्यथा तत् मध्यमं दीर्घकालं यावत् बोनकवरस्थाने धारितं करिष्यति, कपाटस्य काण्डस्य जंगं सुलभं करिष्यति, पूरकस्य प्रतिस्थापनं च अतीव असुविधाजनकं भवति उदयमानाः काण्डद्वारकपाटाः भूमिगतरूपेण न स्थापयन्ति, अन्यथा आर्द्रतायाः कारणेन उजागरितकपाटकाण्डं जंगं कुर्वन्ति ।स्विंग चेक वाल्व, स्थापना सुनिश्चितं कर्तुं यत् पिनशाफ्टस्तरः, येन लचीला।