चेक वाल्व कथं कार्यं करोति
दचेक वाल्व पाइपलाइनव्यवस्थायां उपयुज्यते, तस्य मुख्यं कार्यं च माध्यमस्य पश्चात्प्रवाहं, पम्पस्य तस्य चालकमोटरस्य च विपरीतभ्रमणं, पात्रे माध्यमस्य निर्वहनं च निवारयितुं भवति
कपाटानां जाँचं कुर्वन्तु सहायकप्रणालीनां आपूर्तिं कुर्वतीषु रेखासु अपि उपयोक्तुं शक्यते यत्र मुख्यप्रणालीदाबात् उपरि दाबः वर्धयितुं शक्नोति । विभिन्नसामग्रीणां अनुसारं विभिन्नमाध्यमानां पाइपलाइनेषु चेकवाल्वं प्रयोक्तुं शक्यते ।
चेकवाल्वः पाइपलाइने स्थापितः भवति, सः सम्पूर्णपाइपलाइनस्य द्रवघटकेषु अन्यतमः भवति । कपाटचक्रस्य उद्घाटनसमापनप्रक्रिया यस्मिन् प्रणाल्याः क्षणिकप्रवाहस्थित्या प्रभाविता भवति यस्मिन् सः स्थितः भवति; क्रमेण कपाटचक्रस्य समापनलक्षणं भवति द्रवप्रवाहस्थितौ तस्य प्रभावः भवति ।
वाल्व वर्गीकरणं जाँच कुर्वन्तु
स्विंग् चेकवाल्वस्य चक्रः चक्रस्य आकारे भवति, सः कपाटपीठचैनलस्य शाफ्टं परितः परिभ्रमति । यतः कपाटस्य मार्गः सुव्यवस्थितः भवति, अतः प्रवाहप्रतिरोधः उत्थापनपरीक्षाकपाटस्य अपेक्षया लघुः भवति । न्यूनप्रवाहस्य दरस्य, प्रवाहस्य विरलपरिवर्तनस्य च कृते उपयुक्तम् अस्ति । परन्तु स्पन्दनप्रवाहाय न उपयुक्तं, तस्य मुद्रणप्रदर्शनं च उत्थापनप्रकारस्य इव उत्तमं नास्ति ।
स्विंग् चेक वाल्वः त्रयः प्रकाराः विभक्ताः सन्ति : एक-लोब-प्रकारः, द्वि-लोब-प्रकारः, बहु-लोब-प्रकारः च । एते त्रयः रूपाः मुख्यतया कपाटव्यासानुसारं विभक्ताः भवन्ति ।
2. चेक वाल्व उत्थापयन्तु
एकः चेकवाल्व यस्मिन् कपाटचक्रं कपाटशरीरस्य ऊर्ध्वाधरकेन्द्ररेखायाः सह स्खलति । लिफ्ट् चेकवाल्व केवलं क्षैतिजपाइपलाइने एव स्थापयितुं शक्यते, उच्चदाबयुक्ते लघुव्यासस्य चेकवाल्वस्य उपरि कपाटचक्रस्य कृते कन्दुकस्य उपयोगः कर्तुं शक्यते लिफ्ट चेकवाल्वस्य कपाटशरीरस्य आकारः ग्लोबकपाटस्य समानः भवति (ग्लोबकपाटेन सह सामान्यतया तस्य उपयोगः कर्तुं शक्यते), अतः तस्य द्रवप्रतिरोधगुणकः अधिकः भवति अस्य संरचना भूमण्डलकपाटसदृशी भवति, कपाटशरीरं चक्रं च भूमण्डलकपाटसदृशं भवति ।
एकः चेकवाल्वः यस्मिन् चक्रं आसने एकं पिनं परितः परिभ्रमति । चक्रपरीक्षाकपाटस्य सरलसंरचना भवति, केवलं क्षैतिजपाइपलाइने एव स्थापयितुं शक्यते, तथा च सीलिंगप्रदर्शनं दुर्बलं भवति ।
4. पाइपलाइन चेक वाल्व
यस्मिन् कपाटः कपाटशरीरस्य केन्द्ररेखायाः सह चक्रं स्खलति । पाइपलाइन चेक वाल्वः नूतनः वाल्वः अस्ति। आकारेण लघु, भारं लघु, प्रसंस्करणप्रौद्योगिक्यां च उत्तमम् अस्ति । चेकवाल्वस्य विकासदिशासु अन्यतमम् अस्ति । परन्तु द्रवप्रतिरोधगुणकः स्विंग् चेकवाल्वस्य अपेक्षया किञ्चित् अधिकः भवति ।
5. संपीडनपरीक्षाकपाटः
एतादृशस्य कपाटस्य उपयोगः बॉयलर-फीड्-जलस्य वाष्प-कट-ऑफ-कपाटस्य च रूपेण भवति, अस्य लिफ्ट-चेक-वाल्वस्य तथा ग्लोब-वाल्वस्य अथवा कोण-कपाटस्य एकीकृतं कार्यं भवति
तदतिरिक्तं केचन चेकवाल्वाः सन्ति ये पम्प-आउटलेट्-स्थापनार्थं न उपयुक्ताः सन्ति, यथा पाद-कपाटः, वसन्त-प्रकारः, Y-प्रकारः इत्यादयः ।
डाक समय : जुलाई-06-2022
