कपाटानां दैनिकरक्षणार्थं लघुमार्गदर्शकः

कपाटाःन केवलं विविध-उद्योगेषु व्यापकरूपेण उपयुज्यन्ते, अपितु भिन्न-भिन्न-वातावरणेषु अपि उपयुज्यन्ते, कठोर-कार्य-वातावरणेषु केचन कपाटाः समस्या-प्रवणाः भवन्ति यतो हि कपाटाः महत्त्वपूर्णाः उपकरणाः सन्ति, विशेषतः केषाञ्चन बृहत्कपाटानां कृते, एकवारं समस्या भवति चेत् तेषां मरम्मतं वा प्रतिस्थापनं वा अत्यन्तं कष्टप्रदं भवति । अतः दैनन्दिनरक्षणस्य, परिपालनस्य च उत्तमं कार्यं कर्तुं विशेषतया महत्त्वपूर्णम् अस्ति । कपाटस्य परिपालनस्य विषये केचन युक्तयः अवलोकयामः।

 

1. भण्डारणं नित्यनिरीक्षणं चकपाटाः

 

1. कपाटं शुष्कवायुयुक्ते कक्षे संग्रहीतव्यं, मार्गस्य उभयान्तं च अवरुद्धं कर्तव्यम् ।

 

2. कपाटाःदीर्घकालं यावत् संगृहीतं नियमितरूपेण परीक्षितव्यं, मलं निष्कास्य, प्रसंस्करणपृष्ठे जङ्गमविरोधीतैलं लेपनीयम् ।

 

3. स्थापनायाः अनन्तरं नियमितनिरीक्षणं करणीयम्, मुख्यनिरीक्षणवस्तूनि च सन्ति : १.

 

(1) सीलपृष्ठस्य धारणम्।

 

(2) काण्डस्य काण्डस्य अखरोटस्य च समलम्बसूत्रपरिधानम्।

 

(३) पूरकं जीर्णं असिद्धं वा, यदि क्षतिग्रस्तं भवति तर्हि तत् कालान्तरे प्रतिस्थापनीयम्।

 

(4) कपाटस्य परिष्कारं कृत्वा संयोजनं कृत्वा सीलिंग् प्रदर्शनपरीक्षा करणीयम्।

 

2. यदा कपाटस्य स्नेहनं भवति तदा अनुरक्षणकार्यम्

 

व्यावसायिक अनुरक्षणस्य...कपाटपूर्वं पश्चात् च वेल्डिंगं उत्पादनं च उत्पादनं संचालनं च वाल्वस्य सेवायां महत्त्वपूर्णां भूमिकां निर्वहति, तथा च सम्यक् व्यवस्थितं च प्रभावी च अनुरक्षणं कपाटस्य रक्षणं करिष्यति, कपाटस्य सामान्यरूपेण कार्यं करिष्यति तथा च कपाटस्य सेवाजीवनं दीर्घं करिष्यति। वाल्वस्य परिपालनं सरलं प्रतीयते, परन्तु न। कार्यस्य प्रायः उपेक्षिताः पक्षाः सन्ति ।

 

1. यदा कपाटस्य स्नेहः भवति तदा प्रायः स्नेहस्य इन्जेक्शनस्य समस्या उपेक्षिता भवति। ग्रीस-इञ्जेक्शन्-बन्दूकं ईंधनं पूरयित्वा, संचालकः ग्रीस-इञ्जेक्शन्-कार्यक्रमं कर्तुं कपाटं, ग्रीस-इञ्जेक्शन्-संयोजन-विधिं च चयनं करोति द्वे स्थितिः सन्ति- एकतः स्नेहस्य इन्जेक्शनस्य परिमाणं अल्पं भवति, स्नेहस्य इन्जेक्शन् अपर्याप्तं भवति, स्नेहकस्य अभावात् सीलपृष्ठं शीघ्रं धारयति च अपरं तु अत्यधिकं स्नेहस्य इन्जेक्शनेन अपव्ययः भवति । यतो हि कपाटप्रकारस्य प्रकारानुसारं भिन्न-भिन्न-कपाटानां सीलिंग-क्षमतायाः समीचीनगणना नास्ति । कपाटस्य आकारेण प्रकारेण च सीलीकरणक्षमता गणयितुं शक्यते, ततः समुचितमात्रायां स्नेहः यथोचितरूपेण प्रविष्टुं शक्यते

 

द्वितीयं यदा कपाटस्य स्नेहः भवति तदा प्रायः दाबसमस्या उपेक्षिता भवति । ग्रीस-इञ्जेक्शन-कार्यक्रमस्य समये शिखर-उपत्यकासु च ग्रीस-इञ्जेक्शन्-दाबः नियमितरूपेण परिवर्तते । दाबः अत्यन्तं न्यूनः भवति, सीलस्य लीकेजः अथवा विफलतायाः दाबः अत्यधिकः भवति, स्नेहस्य इन्जेक्शन् पोर्ट् अवरुद्धः भवति, सील् इत्यस्मिन् स्नेहः कठोरः भवति, अथवा सीलिंग् रिंगः कपाटगोलेन वाल्वप्लेट् इत्यनेन च ताडितः भवति सामान्यतः यदा स्नेहस्य इन्जेक्शनस्य दाबः अत्यन्तं न्यूनः भवति तदा इन्जेक्शन् कृतः स्नेहः अधिकतया कपाटगुहाया: अधः प्रवहति, यत् सामान्यतया लघुद्वारकपाटेषु भवति यदि स्नेह-इञ्जेक्शन-दाबः अत्यधिकः भवति तर्हि एकतः स्नेह-इञ्जेक्शन-नोजलं पश्यन्तु, यदि स्नेह-छिद्रं अवरुद्धं भवति तर्हि तस्य स्थाने स्थापयन्तु; अपरं तु स्नेहकठोरीकरणं, यस्मिन् विफलं सीलिंगस्नेहं पुनः पुनः मृदु कृत्वा तस्य स्थाने नूतनं स्नेहं स्थापयित्वा शोधनविलयनस्य उपयोगः भवति तदतिरिक्तं, सीलिंगप्रकारः सीलिंगसामग्री च स्नेहदाबं अपि प्रभावितं करोति, भिन्न-भिन्न-सीलिंगरूपेषु भिन्नः ग्रीस-दाबः भवति, सामान्यतया, कठोर-सील-स्नेहदाबः मृदु-मुद्रापेक्षया अधिकः भवति

 

उपर्युक्तं कार्यं करणं सङ्घस्य सेवाजीवनस्य दीर्घीकरणाय अतीव सहायकं भवति इति मन्यतेकपाट, तथा च, तत्सह, बहु अनावश्यकक्लेशं न्यूनीकर्तुं अपि शक्नोति ।