द्वारकपाटेषु सामान्यतया उदयमानः काण्डद्वारकपाटः, अउदयमानः काण्डद्वारकपाटः च दृश्यन्ते, येषु केचन समानताः सन्ति, अर्थात् :
(1) द्वारकपाटाः वाल्वपीठस्य वाल्वचक्रस्य च सम्पर्कद्वारा सीलयन्ति।
(२) उभयप्रकारस्य द्वारकपाटस्य उद्घाटनसमापनतत्त्वरूपेण चक्रं भवति, चक्रस्य गतिः द्रवस्य दिशि लम्बवत् भवति
(३) गेट्-कपाटाः केवलं पूर्णतया उद्घाटिताः वा पूर्णतया बन्दाः वा भवितुम् अर्हन्ति, तथा च नियमनार्थं वा गलाघातार्थं वा उपयोक्तुं न शक्यन्ते ।
अतः तेषां मध्ये के भेदाः सन्ति ?TWSउदयमानकाण्डद्वारकपाटयोः अउदयमानकाण्डद्वारकपाटयोः भेदं व्याख्यास्यति।
हस्तचक्रं परिभ्रमन् सूत्रयुक्तं कपाटकाण्डं उपरि अधः वा चालयति, द्वारं कपाटं उद्घाटयितुं वा पिधातुं वा चालयति ।
नॉन-राइजिंग् स्टेम् (NRS) गेट् वाल्व्, यः घूर्णनशील स्टेम् गेट् वाल्वः अथवा नॉन-रिजिंग् स्टेम् वेज गेट कपाटः इति अपि ज्ञायते, तस्मिन् डिस्कस्य उपरि स्थापितं स्टेम् नट् भवति हस्तचक्रं परिभ्रमन् कपाटकाण्डं परिवर्तयति, यत् चक्रं उत्थापयति वा अवनयति वा । सामान्यतया काण्डस्य अधः अन्ते समलम्बसूत्रं यन्त्रेण निर्मितं भवति । अयं सूत्रः चक्रस्य उपरि मार्गदर्शकचैनलेन सह संलग्नः घूर्णनगतिम् रेखीयगतिरूपेण परिवर्तयति, तस्मात् संचालनटोर्क् चोदनाबलरूपेण परिणमयति
अनुप्रयोगे एनआरएस तथा ओएस एण्ड वाई गेट वाल्वस्य तुलना : १.
- काण्डदृश्यता : ओएस एण्ड वाई गेटवाल्वस्य काण्डः बाह्यरूपेण उजागरितः दृश्यमानः च भवति, यदा तु एनआरएस गेटवाल्वस्य काण्डः कपाटशरीरस्य अन्तः निरुद्धः भवति, न दृश्यते
- संचालनतन्त्रम् : OS&Y गेटवाल्वः काण्डस्य हस्तचक्रस्य च मध्ये थ्रेडेड्-सङ्गतिद्वारा कार्यं करोति, यत् काण्डस्य चक्रस्य च सङ्घटनं उत्थापयति वा न्यूनीकरोति वा एनआरएस-कपाटे हस्तचक्रं काण्डं परिवर्तयति, यत् अन्तः परिभ्रमतिचक्रम्, तस्य सूत्राणि च चक्रस्य उपरि अधः वा चालयितुं अङ्गुष्ठेन सह संलग्नाः भवन्ति ।
- स्थितिसूचना : एनआरएस गेट वाल्वस्य चालनधागाः आन्तरिकाः भवन्ति । संचालनकाले काण्डः केवलं परिभ्रमति, येन कपाटस्य स्थितिः दृग्गतपुष्टिः असम्भवः भवति । तद्विपरीतम्, OS&Y गेटवाल्वस्य सूत्राणि बाह्यानि भवन्ति, येन चक्रस्य स्थितिः स्पष्टतया प्रत्यक्षतया च अवलोकयितुं शक्यते ।
- स्थानस्य आवश्यकता : एनआरएस गेट वाल्वस्य नित्यं ऊर्ध्वतायाः सह अधिकं संकुचितं डिजाइनं भवति, यत्र संस्थापनस्थानस्य आवश्यकता न्यूना भवति । OS&Y गेट वाल्वस्य समग्रतया अधिका ऊर्ध्वता भवति यदा पूर्णतया उद्घाटिता भवति, अतः अधिकं ऊर्ध्वाधरस्थानं आवश्यकं भवति ।
- अनुरक्षणं तथा अनुप्रयोगः : ओएस एण्ड वाई गेट वाल्वस्य बाह्यकाण्डः सुलभतया अनुरक्षणं स्नेहनं च सुलभं करोति। एनआरएस-द्वार-कपाटस्य आन्तरिक-सूत्राणि सेवां कर्तुं कठिनतराणि भवन्ति तथा च प्रत्यक्ष-माध्यम-क्षरणस्य अधिकं प्रवणाः भवन्ति, येन कपाटस्य क्षतिः अधिका भवति फलतः ओएस एण्ड वाई गेट वाल्वस्य अनुप्रयोगस्य विस्तृतपरिधिः भवति ।
ओएस एण्ड वाई गेट वाल्वस्य एनआरएस गेट वाल्वस्य च संरचनात्मकविन्यासः निम्नलिखितरूपेण वर्गीकृतः अस्ति ।
- ओएस एंड वाई गेट वाल्व: 1।कपाटस्य काण्डस्य अखरोटः कपाटस्य आवरणस्य अथवा कोष्ठकस्य उपरि स्थितः भवति । कपाटचक्रस्य उद्घाटने वा पिधाय वा कपाटस्य काण्डस्य उत्थापनं वा अवरोहणं वा कपाटकाण्डस्य अखरोटस्य परिभ्रमणेन भवति । एषा संरचना कपाटस्य काण्डस्य स्नेहनार्थं लाभप्रदं भवति तथा च उद्घाटननिमीलनस्थानं स्पष्टतया दृश्यते, अतः एव अस्य व्यापकरूपेण उपयोगः भवति
- एनआरएस गेट वाल्व : १.कपाटस्य काण्डस्य अखरोटः कपाटशरीरस्य अन्तः स्थितः भवति, माध्यमस्य प्रत्यक्षसम्पर्कः च भवति । कपाटचक्रस्य उद्घाटने वा निमीलने वा एतत् प्राप्तुं कपाटकाण्डं परिभ्रमति । अस्याः संरचनायाः लाभः अस्ति यत् गेट्-कपाटस्य समग्र-उच्चता अपरिवर्तिता एव तिष्ठति, अतः अस्य स्थापना-स्थानस्य न्यूनता आवश्यकी भवति, येन बृहत्-व्यास-कपाटानां वा सीमित-स्थापन-स्थान-युक्तानां कपाटानां वा कृते उपयुक्तं भवति एतादृशः कपाटः कपाटस्य स्थितिं दर्शयितुं मुक्त/निमीपसूचकेन सुसज्जितः भवेत् । अस्याः संरचनायाः दोषः अस्ति यत् कपाटकाण्डसूत्राणि स्नेहितुं न शक्यन्ते, तेषां प्रत्यक्षतया माध्यमस्य संपर्कः भवति, येन तेषां क्षतिः भवति
निगमन
सरलतया वक्तुं शक्यते यत्, उदयमानस्य काण्डद्वारकपाटस्य लाभाः तेषां अवलोकनस्य सुगमता, सुविधाजनकं परिपालनं, विश्वसनीयसञ्चालनं च भवति, येन नियमितप्रयोगेषु ते अधिकं सामान्याः भवन्ति अपरपक्षे, अ-उत्थान-काण्ड-द्वार-कपाटानां लाभाः तेषां संकुचित-संरचना, स्थान-बचने-निर्माणं च भवति, परन्तु एतत् सहजतायाः, अनुरक्षणस्य च सुगमतायाः मूल्येन आगच्छति, अतः तेषां उपयोगः प्रायः विशिष्ट-अन्तरिक्ष-बाधायुक्तेषु परिस्थितिषु भवति चयनं कुर्वन् विशिष्टस्थापनस्थानं, अनुरक्षणस्य स्थितिः, संचालनवातावरणं च आधारीकृत्य कस्य प्रकारस्य गेटवाल्वस्य उपयोगः करणीयः इति निर्णयः करणीयः । गेटवाल्वक्षेत्रे अग्रणीस्थानस्य अतिरिक्तं टीडब्ल्यूएस इत्यनेन अनेकक्षेत्रेषु यथा...भृङ्गकपाटाः, चेक वाल्व, तथासंतुलन वाल्व. वयं भवतः अनुप्रयोगस्य कृते इष्टतमप्रकारस्य चयनं कर्तुं भवतः सहायतां कर्तुं शक्नुमः तथा च भवतः सटीक आवश्यकतानुसारं तस्य अनुकूलनस्य अवसरस्य स्वागतं कर्तुं शक्नुमः। वयं अस्माकं अग्रिमे खण्डे उदयमान-काण्ड-अ-उत्थान-काण्ड-द्वार-कपाटयोः भेदस्य अधिकविस्तृतं व्याख्यानं दास्यामः । भवन्तः भवन्तु।
पदसमयः नवम्बर-01-2025


